Schriftlezing: Ruth 1

“Waar u gaat, zal ik gaan, waar u slaapt, zal ik slapen;
uw volk is mijn volk en uw God is mijn God.”

Introductie

Het is Israëlzondag. Aan de vooravond van Grote Verzoendag staat de gemeente stil bij haar verbondenheid met Israël. De kerk mag niet vergeten dat zij kerk uit de volkeren is en dat zij is ingelijfd in de edele olijfboom. De kleur is groen, teken van het nieuwe leven. Een kenmerk van het nieuwe leven is dat wij onze oude religie achter ons laten en ons ervan bewust zijn dat wij voortaan de Heilige Israëls dienen.

Verbonden

Op een of andere manier is Israël telkens in beeld. Er zijn landen en gebieden in de wereld waar op humanitair vlak zich de grootste tragedies af spelen, maar vaak vallen deze gebeurtenissen in de schaduw van wat er in Israël gebeurt. Mensen kunnen verhit discussiëren over alles wat met de politiek van het Midden-Oosten te maken heeft en overal in Europa blijkt het antisemitisme zomaar weer op te kunnen laaien. Vandaag horen we opnieuw dat de kerk van Jezus Christus en Israël met elkaar verbonden zijn. We zullen vandaag ook horen wat dat betekent.

Ruth

Een belangrijke vraag is in hoeverre het geloof in de Vader van Jezus Christus, de God van Israël ons vernieuwt. Hoe anders is het leven van Ruth en het geloof van Ruth en dat van Orpa? Heeft het te maken met het karakter van de Heilige Israëls of dat Hij niet alleen een God is die zegen en vruchtbaarheid geeft, maar ook de God is van de geschiedenis ? Of toch ook dat God een God is die betrokken is op het leven van mensen en reageert op hun daden (vs. 6,23 en 21)?

Orpa

Via Jezus Christus, de Koning der Joden, hebben wij deel gekregen aan een nieuwe werkelijkheid. In feite zijn we meer geworteld in Israël dan in de geschiedenis van ons eigen land en volk. Niet van nature, maar door wedergeboorte. Je kunt je afvragen in hoeverre iets van de tweestrijd die we terugvinden bij Orpa ook in onszelf terug te vinden is. Is het geloof in de Joodse Messias en het toetreden tot de existentie van het Joodse volk niet een skandalon (ergernis)?

Troost

Wat betekent het verder om zich vast te klampen aan een Joodse man en vast te kleven aan Noömi ? Hoe geven we er vorm aan dat we het Joodse volk niet in de steek willen laten (vs. 16), maar te belijden: uw volk is mijn volk en uw God is mijn God?
Marquardt spreekt in dit verband over het ‘waken met Israël’. Het Joodse volk keert terug uit de diaspora, een ballingschap die haar uiteindelijk veel leed gebracht heeft. Maar door haar hebben wij ook God leren kennen, Zijn Gezalfde en zijn toekomst. Wat betekent vertoeven in het huis van Noömi ? In 4:15 is sprake van de terugkeer van levensvreugde en een schoondochter die je liefheeft en meer waard is dan zeven zonen.
Liefde, vertroosting, nabijheid, ruimte geven om te spreken, luisteren, het zijn woorden die de kerk zal moeten spellen jegens het Joodse volk.

Politiek

We zullen ons moeten hoeden om mee te gaan in een politieke discussie vanaf de kansel. Ons spreken is voordat wij het weten te voorbarig en te arrogant. Veel meer zullen wij iets van het vreemdelingschap moeten bewaren nu wij zijn aangekomen in Juda. Wij treden op grond die ons van nature vreemd is en we moeten ons ervoor bewaren daar als kerk gelijk het hoogste woord te voeren. Veel meer past ons de bewogenheid met het Joodse volk dat zo geleden heeft in de velden van Moab en verwondering en bescheidenheid dat wij aan de hand van een Joodse vrouw of man uitgekomen zijn bij Betlehem.

Liturgische aanwijzingen

Naast de lezing uit Ruth kan gekozen worden voor de lezing uit Zacharia 8:20-23 en Efeziërs 2:11-22. Denk bij liederen aan Psalm 87 en 105, en Gezang 27, 34 en 41. Te overwegen valt ook om uit de rijkdom van de gebeden die gesproken worden in de synagoge op Jom Kippoer een keuze te maken. Het NIK geeft een mooie vertaling uit van de Siddoer, het Joodse gebedenboek.

Geraadpleegde literatuur
F.W.Bush, Ruth (Word Biblical Commentary), Dallas 1996 ;E.F.Campell.jr, Ruth (The Anchor Bible), New York 1975; G.Gerlemann, Ruth/Das Hohelied (BK), Neukirchen 1965.

Kernwoorden: Israël, Israëlzondag, Joodse volk, Joden, Jeruzalem